Zer estaltzen du bizitza-aseguru batek inbailditasun partzialaren kasuan?

Bilbon ohikoa den inbailditasun partzialerako estaldura duen bizitza-asegurua babes ekonomiko garrantzitsua da. Istripu edo gaixotasun baten ondorioz pertsona batek bere lan-ahalmena edo eguneroko jarduerak egiteko gaitasuna murriztuta duenean aplikatzen da, nahiz eta ez duen erabateko lan-ezintasuna sortzen.
Estaldura honek kalte-ordain proportzionala eskaintzen du, eta horrek diru-sarreren jaitsieraren eragina arintzen laguntzen du, baita eguneroko gastuei aurre egiten ere. Bilbon bizi bazara, komeni da eskura dauden aukerak ezagutzea eta merkatuan zein baldintza eta kostu aurki daitezkeen jakitea. Horregatik, lehenengo informazio orokorra izan ondoren, egokia da bizitzako aseguruak alderatzea aukerarik onena aurkitzeko.
Zer esan nahi du inbailditasun partzialak bizitza-aseguru batean?
Inbailditasun partziala pertsona batek istripu edo gaixotasun baten ondoriozko kalte edo murrizketa iraunkorra duenean gertatzen da; hau da, lan jakin batzuk edo eguneroko zeregin batzuk egiteko zailtasunak ditu, baina ez dago guztiz lan egiteko ezintasunean.
Euskal Autonomia Erkidegoko eta Bilboko errealitatean, aseguru-etxeek egoera hau ebaluatzen dute mediku txostenen eta polizan jasotako baremoen arabera. Inbailditasunaren portzentajea eta aseguratutako kapitala dira kalte-ordaina zehazten duten faktore nagusiak.
Gainera, INSS Bilbaok eta Osakidetzak emandako txostenek edo ebaluazioek ere eragina izan dezakete aseguratzaileek kaltea nola aitortzen duten. Adibidez, ohikoa da gutxienez %33ko lan-errendimenduaren galera egotea inbailditasun partziala onartu dadin.
Praktikan, estaldura hau ondo ulertzeko kontuan izan beharreko puntu nagusiak hauek dira:
Baloratzen diren faktore nagusiak:
- Lesioa edo gaixotasuna egonkor eta iraunkorra dela egiaztatzea.
- Aseguruaren baremoak zehazten duen inbailditasunaren portzentajea: ikusmenaren galera partziala, hatz baten anputazioa edo artikulazio baten mugikortasun oso murriztua, adibidez.
- Estaldura honetarako kontratatutako kapitala, polizan argi islatu behar dena.
- Prestazio publikoekin bateragarritasuna: INSS Bilbao-ren prestazioak jaso arren, aseguru pribatua osagarri da.
Laburbilduz, inbailditasun partziala tarteko maila bat da: ez da arina, ez eta erabatekoa ere. Horregatik, polizak zehatz-mehatz definitu behar ditu zein kasutan aplikatuko den eta zein portzentajerekin.
Aseguru-etxeek onartzen dituzten inbailditasun partzial motak
Aseguratzaile bakoitzak bere baldintzak baditu ere, ohikoenak hauek izaten dira:
- Ikusmenaren galera partziala (begi bakarrean, adib.).
- Hatzak edo gorputz-adarraren zati baten anputazioa.
- Belarri batean entzumenaren galera nabarmena.
- Gorputz-adar baten mugikortasun oso murriztua.
- Belauna, aldaka edo sorbaldako artikulazioetako mugimendu-espezifikoen galera iraunkorra.
Adibide praktikoak:
- Aseguratu batek 100.000 €-ko kapitala badu eta %25eko inbailditasuna aitortzen bazaio, 25.000 € jasoko ditu.
- Beste batek 200.000 €-ko kapitala badu eta %10eko inbailditasuna aitortzen bazaio, orduan 20.000 € dagokio.
Horrek erakusten du poliza baremoak funtsezkoak direla eta kontratuaren xehetasunak arretaz irakurtzea ezinbestekoa dela.
Nola kalkulatzen da kalte-ordaina inbailditasun partzialean?
Oinarrizko formula honakoa da:
Inbailditasun partzialerako aseguratutako kapitala × onartutako inbailditasun-maila = jasotzen den kalte-ordaina
Adibide orientagarri batzuk:
| Aseguratutako kapitala (€) | Inbailditasun-maila (%) | Kalte-ordaina (€) |
|---|---|---|
| 100.000 | 30 % | 30.000 |
| 150.000 | 50 % | 75.000 |
| 200.000 | 15 % | 30.000 |
Eta hemen, kalte-ordaineri eragin diezaioketen beste faktore batzuk:
| Eragiten duen faktorea | Eragina |
|---|---|
| Karenzia-epea | Lesioa epe horretan gertatzen bada, baliteke ez estaltzea. |
| Polizaren salbuespenak | Kirol arriskutsuak, ardura larria, ekintza dolosoak, etab. |
| Ohiko lanbidearen definizioa | Ohiko lanbidea ez bada kaltetzen, kalte-ordaina murriztu daiteke. |
Informazio honek guztiak laguntzen du estalduraren balioa ulertzen eta egoera bakoitzean zer jasotzen den argi izaten.
Inbailditasun partzialaren estalduraren abantailak
Estaldura honek hainbat onura eskaintzen ditu, besteak beste:
- Kalte-ordain proportzionala, diru-sarreren galera osatzeko lagungarria.
- Familia lasaitasuna, prestazio publikoak ez baitira beti nahikoak.
- Osagarritasuna, INSS Bilbaoren prestazioekin bateragarria izanik.
- Malgu erabiltzeko aukera: etxea egokitu, laguntza teknikoak kontratatu, edo errekuperazio-gastuak ordaintzeko.
- Arrisku fisikoko lanbideetan oso erabilgarria, hala nola autonomoak, instalatzaileak, eraikuntzako langileak edo garraiolariak.
- Finantza-segurtasun handiagoa, eguneroko egonkortasuna bermatuz.
Ondorioz, nahiz eta polizaren kuota apur bat handiagoa izan, askotan oso errentagarria izan daiteke, batez ere gaztetan kontratatzen bada.
Inbailditasun partzialaren eta absolutuaren arteko aldeak
| Aldagaia | Inbailditasun partziala | Inbailditasun absolutua |
|---|---|---|
| Lan-ahalmenaren maila | Zenbait lan egin daitezke | Edozein lan ordaindua egitea ezinezkoa da |
| Kalte-ordaina | Kapitalaren ehuneko proportzionala | Kapital osoa (edo osoaren zati oso handia) |
| Estaldura ohikoa | Gehienetan gehigarri gisa kontratatzen da | Poliza osoetan edo estaldura altuetan txertatua |
| Helburu praktikoa | Egokitzapen ekonomikorako laguntza | Egoera larrietan babes osoa |
Horrela, estaldura partziala tarteko mailako babes gisa ulertzen da, lanerako gai baina mugatua dagoen egoerarako.
Estaldura pribatua eta Gizarte Segurantzaren arteko aldeak
Askok pentsatzen dute estaldura publikoa eta pribatua berdinak direla, baina ez da horrela:
- Gizarte Segurantzak lan-ezgaitasun mailak ezartzen ditu (partziala, totala, absolutua…) eta oinarri arautzailearen arabera kalkulatzen du prestazioa.
- INSS Bilbaoren tramiteak luzatu egin daitezke, eta ebaluazioak hilabeteak har ditzake.
- Aseguru pribatuak eurotan definitutako kapitala eskaintzen du, argi eta garbi kontratua sinatzerakoan zehaztua.
- Estaldura pribatua ez da aldakorra: lege-aldaketek ez dute atzerako eraginik polizan kontratatutakoan.
- Gastu jakin batzuk —errehabilitazioa, etxebizitza egokitzea edo laguntza teknikoak— aseguru pribatuarekin bakarrik estaltzen dira.
Horregatik, bi sistemak bateragarriak dira, baina ez ordezkagarriak.
Estaldura kontratatzean egiten diren akats ohikoak
Akats arrunten artean daude:
- Aseguruek estaltzen duten kasuen xehetasunik ez irakurtzea.
- Baremoak konpainiaren arabera aldatzen direla ez kontuan hartzea.
- Kapital txikiegia kontratatzea.
- Aseguruak alderatu gabe egitea kontratazioa.
- Pentsatzea Gizarte Segurantzak gastu guztiak estaliko dituela.
- Kirol arriskutsuak edo egoera bereziak estaldura kanpoan geratzen direla ez egiaztatzea.
Akats hauek saihesteko, komeni da informazioa ondo aztertzea eta aukerak alderatzea. Horretarako, lagungarria da bizitzako aseguruak alderatzea eta estaldura zure benetako beharretara egokitzea.
Ohiko galderak
Inbailditasun partziala aseguru guztietan sartzen al da?
Ez. Oinarrizko bizitza-aseguruek heriotza estaltzen dute batez ere. Inbailditasun partziala askotan estaldura gehigarri moduan sartzen da.
Noiz dut kalte-ordaina jasotzeko eskubidea?
Aseguratzaileak inbailditasun-maila aitortu ondoren, eta INSS Bilbaoren ebazpenak edo Osakidetzaren txostenek hori berresten dutenean.
Lan egin dezaket inbailditasun partziala aitortuta izanda?
Bai. Horixe da kontzeptuaren ezaugarri nagusia: lan egin daiteke, nahiz eta mugatuta egon.
Publikoa eta pribatua bateragarriak al dira?
Bai; prestazio publikoa eta kalte-ordain pribatua batera jaso daitezke.
Aseguratzaileak kalte-ordaina ukatzen badit, zer egin dezaket?
Polizaren baldintzak berrikusi, salbuespenak aztertu eta aholkularitza juridiko espezializatua kontsultatu.
Ondorioa
Inbailditasun partzialerako estaldura bizitza-aseguruaren barruan tresna baliotsua da, batez ere lan-ahalmenaren mende bizi direnentzat. Kalte-ordain proportzionalak benetako arnasa ematen du jarduera murriztu denean, eta etxeko egokitzapenak edo errehabilitazio-gastuak estaltzen lagundu dezake.
Gakoa da polizaren baldintzak ondo ulertzea, zein kasu estaltzen dituen jakitea eta zein kapital aseguratu den egiaztatzea. Kontuan izan pribatua ez dela publikoa ordezkatzen: biak elkarren osagarri dira eta segurtasun handiagoa ematen dute.
Horregatik, zure egoera berrikusteko garaia bada, hartu minutu batzuk eta bizitzako aseguruak alderatu zure burua eta zure ingurukoak modu eraginkorrean babesteko.